Anasayfam Yap

Erdemlinin İnkişafı (26)

Muzaffer ŞAHİN

17.11.2011 09:01

Muzaffer ŞAHİN

Orta Çiftçiler: Sadece bir çift öküzleri olup 10 kileden daha az ekin eken kimselerdir.

Küçük Çiftçiler: Ellerinde sadece beş on dönüm tarlası olup fakat öküzü bulunmayan kimseler olup başkalarının yardımına muhtaçtırlar.

Bu itibarla tarlalarını traktör sahibi kimselere sürdürmektedirler.

Büyük çiftçilerin yıllık istihsal ortalaması üç, üç buçuk, ortaların bir veya iki buçuk ton kadar olduğu halde küçüklerin istihsali sadece 150 ile 300 kilo arasında değişmektedir.

Ortakçılık ve Yarıcılık

Halkın yüzde sekseninin arazileri kendilerinin olup çoğunun tapuları mevcuttur. Halktan sadece bir kısmı ortakçılık yapmaktadır, bunun teesüs etmiş şekilleri yarıcılıkla “Üçtecilik” veya “Dörttecilik” dir.

Yarıcılıkta mülk sahibi yarıcıya tarlayı, istihsal vasıtası ile tohumu, bazen de hayvan yemi olarak samanı temin eder.

Emek (Maraba) ya, yani ortakçıya atittir. Elde edilen ürün eşit olarak bölüşülür.

Üçteci usulünde ise tarla istihsal vasıtası ile tohum, bazen de üçtecinin yiyeceği mülk sahibi tarafından sağlanır, fakat hasadın devşirilme ve harmanın kaldırılmasına mülk sahibi üçteci ile birlikte çalıştığından kendisi ürünün üçtekisini alır.

Dörttecilikte teesüs etmiş bir usul yoktur. Mülk sahibi emeğe, üçteci usulünde olduğudan daha fazla iştirak ettiği takdirde, dörtteci kaldırılan ürünün sadece dörtte birini almakla yetinir.

Hayvancılık:

Erdemli kasabasında genel olarak hayvan sayısı gittikçe azaldığı halde kaza köylerinde hayvancılık önemini henüz kaybetmiş değildir.

Hayvanlardan kıl keçisi başta gelmektedir. Kaza dahilinde ayrıca bir miktar sığır, pek az miktarda koyun, at, eşek ve deve mevcuttur.

Hayvancılıkta en büyük kazanç kıl keçisinden sağlanır.

Bu hayvanların bakımı kolaydır. Çünkü, devlet ormanları içinde serbestçe dolaşarak ağaçları tahrip ederek beslenirler. Buna karşılık olarak ta keçi sahipleri devlete hiç bir ücret vermez.

Yaptıkları masraf sadece çobanlara verilen yıllık cüzi bir paradan ibarettir. Keçinin etinden, kılından, sütünden ve gübresinden faydalınılır.

Kaza dahilinde büyük hayvancıların 400-500, ortaların 200-250, küçüklerin 10-25 sayıları arasında değişen keçisi bulunur.

Diğer hayvanların miktarı ihtiyaca göre zirai teşebbüsün hacmine göre ayarlanmıştır. Yapılan tahminlere göre yalnız kaza merkezinde 10.000 keçi, 2000 koyun vardır. Halk arasında müthiş bir keçi aleyhtarlığı olduğu halde daha henüz bu hayvanlardan vazgeçilmemiştir.

Narenciye Ziraatı:

Lamas, Tömük, Elvanlı ve diğer bazı köylerde bazı meraklı kimselerin daha ziyade deneme mahayetinde ve ekonomik bir gaye gütmeksizin portakal, limon, muz yetiştirmeğe çalışmalarının tarihi nisbeten olmakla beraber, Erdemli halkının bu ağaçları yetiştirmeğe başlamaları tarihi oldukça yenidir.

Bundan takriben 40-50 yıl önce kazanın merkezini teşkil eden Erdemli, Yağdakoyuncu ve Alata köylerinin kapladığı arazinin sulak kısımlarında pirinç ekilir, geri kalan kısımlarında ise tarla ziraati yapılır ve hayvan sürüleri otlatılırdı.

Bu durum takriben İstiklal Savaşı sonlarına kadar devam etmiş ve bu arada tütün ile buğday ve susam yetiştirenler olmuştur.